Ayak sağlığı, günlük yaşam konforundan sportif performansa kadar pek çok alanı doğrudan etkiliyor. Özellikle ayağın iç bölümünde ortaya çıkan ağrı, hassasiyet veya ayakkabı giyerken yaşanan rahatsızlıklar farklı nedenlerden kaynaklanabiliyor. Bu nedenlerden biri de aksesuar naviküler kemik olarak bilinen anatomik farklılık.
Bu konuyu daha yakından ele almak için Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Gökhan Karademir ile aksesuar naviküler kemiğin ne olduğunu, hangi şikâyetlere yol açabildiğini ve hangi durumlarda tedavi gerektirdiğini konuştuk.
Aksesuar naviküler kemik tam olarak nedir?
Soru: Doç. Dr. Karademir, öncelikle aksesuar naviküler kemiği kısaca tanımlayabilir misiniz?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Aksesuar naviküler kemik, ayağın iç tarafında bulunan naviküler kemiğin yanında görülen ve doğuştan gelen ek bir kemik yapıdır. Toplumda herkeste bulunmaz. Önemli bir nokta da bunun tek başına bir hastalık olarak değerlendirilmemesidir.
Bazı kişilerde herhangi bir şikâyete neden olmadan yaşam boyunca bulunabilir. Ancak bazı durumlarda bu bölgedeki yapıların zorlanmasıyla ağrı, hassasiyet veya ayakkabı kullanımında rahatsızlık ortaya çıkabilir.
Soru: Yani aksesuar naviküler kemiği olan herkes ağrı yaşayacak diye bir durum söz konusu değil?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Kesinlikle değil. Aksesuar naviküler kemiğin bulunması ile ağrı arasında doğrudan bir ilişki kurmamak gerekir. Hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve ayağın genel mekanik yapısı birlikte değerlendirilmelidir.
Ayak içindeki ağrının nedeni aksesuar naviküler kemik olabilir mi?
Soru: Hastalar hangi şikâyetlerle başvuruyor?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: En sık ayak iç kısmında ağrı ve hassasiyet görüyoruz. Özellikle kemik çıkıntısının ayakkabıya temas ettiği durumlarda rahatsızlık artabiliyor. Uzun süre ayakta kalmak, yürümek veya sportif aktiviteler sonrasında şikâyetler belirginleşebiliyor.
Bazı hastalar bölgede bir çıkıntı fark ettiklerini ve özellikle sert veya dar ayakkabılar giydiklerinde ağrı oluştuğunu ifade ediyor.
Bu nedenle ayak iç tarafındaki ağrının yalnızca basit bir yorgunluk olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Aksesuar naviküler kemik neden ağrır?
Soru: Doğuştan gelen bir yapı neden yıllar sonra ağrı yapmaya başlayabilir?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Bunun çeşitli nedenleri olabilir. Fiziksel aktivitenin artması, spor yükünün değişmesi, travmalar veya ayağın üzerine binen mekanik yükün artması şikâyetleri tetikleyebilir.
Ayrıca aksesuar naviküler kemiğin tibialis posterior tendonu ile ilişkisi de önemlidir. Bu tendon ayağın iç kısmındaki yapıların desteklenmesine ve ayak arkının fonksiyonuna katkıda bulunur. Dolayısıyla yalnızca kemiğe değil, çevresindeki tendon ve yumuşak dokulara da bakmak gerekir.
Spor yapanlarda daha fazla sorun oluşturur mu?
Soru: Spor yapan kişilerde aksesuar naviküler kemiğe bağlı şikâyetler daha sık mı görülüyor?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Artan fiziksel aktivite, bölgeye uygulanan yükü artırabileceği için mevcut hassasiyetin fark edilir hale gelmesine neden olabilir. Özellikle koşu, zıplama veya ayağın tekrarlayan şekilde yüklendiği sportif aktivitelerde şikâyetler ortaya çıkabilir.
Ancak burada yine kişisel değerlendirme önemlidir. Aynı anatomik yapıya sahip iki kişinin şikâyetleri ve tedavi gereksinimleri aynı olmayabilir.
Aksesuar naviküler kemik nasıl teşhis edilir?
Soru: Tanı sürecinde hangi yöntemlerden yararlanılıyor?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Öncelikle hastanın öyküsünü dinlemek ve fizik muayene yapmak gerekiyor. Ağrının tam olarak nerede olduğu, hangi aktivitelerde arttığı, ayak yapısı ve tendonların durumu değerlendiriliyor.
Görüntüleme yöntemleri de tanıya yardımcı olabilir. Özellikle röntgen, aksesuar naviküler kemiğin varlığını ve anatomik özelliklerini değerlendirmede kullanılabilir. Gerekli görülen hastalarda MR veya başka görüntüleme yöntemleriyle yumuşak dokular da incelenebilir.
Ancak önemli olan görüntüleme sonucunu tek başına yorumlamamaktır.
Soru: Neden?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Çünkü görüntülemede aksesuar naviküler kemiğin görülmesi, ağrının kesin olarak bundan kaynaklandığını göstermez. Hastanın şikâyetleriyle görüntüleme bulgularının birbirini desteklemesi gerekir.
Her aksesuar naviküler kemik tedavi edilir mi?
Soru: Aksesuar naviküler kemik tespit edildiğinde mutlaka tedavi gerekiyor mu?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Hayır. Eğer kişi herhangi bir ağrı veya fonksiyon problemi yaşamıyorsa yalnızca aksesuar naviküler kemiğin bulunması tedavi gerektirmez.
Tedavi ihtiyacı daha çok ağrı ve fonksiyon kaybı gibi şikâyetlerin varlığıyla ilgilidir. Öncelikle şikâyetin nedenini anlamak ve mümkün olduğunca cerrahi dışı yöntemlerle kontrol altına almak hedeflenir.
Cerrahi dışı tedaviler neler olabilir?
Soru: Ağrı yaşayan hastalarda ilk aşamada neler yapılabilir?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Hastanın durumuna göre aktivite düzenlemesi, uygun ayakkabı kullanımı, ayağın desteklenmesi ve fizik tedavi gibi yöntemlerden yararlanılabilir.
Bazı hastalarda kişiye uygun tabanlık veya destekler de bölgedeki yük dağılımını değiştirmeye yardımcı olabilir. Egzersiz programları ise özellikle ayağın ve çevre kasların fonksiyonunun desteklenmesi açısından değerlendirilebilir.
Burada standart bir programdan söz etmek yerine hastanın ihtiyaçlarına göre hareket etmek daha doğru olur.
Cerrahi tedavi ne zaman gündeme gelir?
Soru: Peki cerrahi tedavi hangi hastalarda düşünülür?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Cerrahi genellikle ilk seçenek değildir. Uzun süre devam eden ağrı, günlük yaşamın veya sportif aktivitelerin belirgin şekilde etkilenmesi ve cerrahi dışı tedavilere rağmen şikâyetlerin devam etmesi gibi durumlarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Cerrahi karar verirken aksesuar kemiğin anatomik özellikleri, tibialis posterior tendonunun durumu, ayağın genel yapısı ve hastanın şikâyetleri birlikte ele alınır.
Ayakkabı seçimi neden önemli?
Soru: Aksesuar naviküler kemiği olan kişiler ayakkabı seçiminde nelere dikkat etmeli?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Ayağın iç kısmına sürekli baskı yapan dar veya sert ayakkabılar mevcut hassasiyeti artırabilir. Bu nedenle ayağın iç bölümünü sıkıştırmayan, uygun genişlikte ve rahat ayakkabılar tercih edilebilir.
Özellikle kemik çıkıntısının ayakkabıyla doğrudan temas etmesi ağrıyı artırıyorsa bu durum dikkate alınmalıdır.
Aksesuar naviküler kemik düztabanlıkla ilişkili midir?
Soru: Aksesuar naviküler kemik ile düztabanlık arasında bir bağlantı var mı?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Bazı hastalarda birlikte görülebilir ancak aksesuar naviküler kemiği olan herkesin düztaban olduğu söylenemez.
Burada yine ayağın genel yapısına, ayak arkına ve tibialis posterior tendonunun fonksiyonuna bakmak gerekir. Tek bir anatomik bulgudan yola çıkarak genel bir sonuç çıkarmak doğru olmaz.
Çocuklarda ve gençlerde nelere dikkat edilmeli?
Soru: Çocuklarda veya ergenlerde aksesuar naviküler kemik fark edildiğinde aileler ne yapmalı?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Öncelikle endişeye gerek yok. Çünkü bu yapı doğuştan gelen anatomik bir farklılık olabilir ve herhangi bir şikâyet oluşturmuyorsa tedavi gerektirmeyebilir.
Ancak çocukta özellikle spor sonrasında tekrarlayan ayak içi ağrısı, ayakkabı giymekte zorlanma veya bölgede belirgin hassasiyet varsa ortopedik değerlendirme yapılması uygun olur.
Hangi belirtilerde değerlendirme gerekir?
Soru: Okurlarımız hangi belirtileri önemsemeli?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Ayak iç kısmında sürekli veya tekrarlayan ağrı varsa, özellikle ağrı fiziksel aktiviteyle artıyorsa değerlendirilmesi gerekir.
Bunun yanında:
- Ayak iç kısmında belirgin kemik çıkıntısı
- Ayakkabı giyerken ağrı
- Bölgede hassasiyet veya şişlik
- Spor sırasında tekrarlayan ağrı
- Uzun yürüyüşlerde belirginleşen şikâyetler
- Ayağın kullanımında veya basışında değişiklik
gibi durumlar dikkate alınabilir.
Aksesuar naviküler kemik konusunda en önemli mesaj nedir?
Soru: Son olarak aksesuar naviküler kemik konusunda okuyuculara vermek istediğiniz en önemli mesaj nedir?
Doç. Dr. Gökhan Karademir: Aksesuar naviküler kemik tek başına korkulması gereken bir durum değildir. Birçok kişi bu anatomik yapıyla herhangi bir problem yaşamadan hayatına devam eder.
Ancak ayak iç kısmında ağrı, hassasiyet veya fonksiyon kaybı ortaya çıkıyorsa bunun nedenini araştırmak gerekir. Görüntüleme bulgularını hastanın şikâyetleriyle birlikte değerlendirmek ve gereksiz tedavilerden kaçınmak önemlidir.
Aksesuar naviküler kemiğin anatomisi, belirtileri, tanı yöntemleri ve tedavi seçenekleri hakkında daha kapsamlı bilgi için Aksesuar Naviküler Kemik sayfası incelenebilir.
Doç. Dr. Gökhan Karademir ise ortopedi ve travmatoloji alanındaki çalışmalarını özellikle kas-iskelet sistemi, spor yaralanmaları ve eklem problemleri üzerine sürdürmektedir.
Yorumlar (0)
Bir Cevap Yazın